باستانشناسی کودک و نوجوان
باستان شناسی کودک یک رویکرد آموزشی و فرهنگی است که به منظور آشنا کردن کودکان و نوجوانان با مفاهیم باستانشناسی، میراث فرهنگی، و اهمیت حفاظت از آثار تاریخی طراحی شده است. این حوزه از فعالیتهای آموزشی معمولاً شامل برنامههایی است که به زبان ساده و به صورت تعاملی، تجربهی دنیای باستانشناسی و درک ارزشهای تاریخی را برای گروههای سنی مختلف کودکان ممکن میسازد.
اهمیت باستانشناسی کودک در ایران:
در مناطقی مانند ایذه، که دارای میراث تاریخی غنی است، پروژههایی مانند آنچه سازمان آیاپیر پیادهسازی کرده، به کودکان و نوجوانان محلی کمک میکند تا اهمیت فرهنگی و تاریخی منطقهی خود را بهتر درک کنند. این کار نهتنها در رشد آگاهی تاریخی آنها تأثیرگذار است، بلکه آنها را به جامعهای آگاهتر و مسئولیتپذیرتر تبدیل میکند.
کودکان و نوجوانان آیاپیر
«آیاپیر» یک سازمان مردمنهاد فعال در شهر ایذه (استان خوزستان) بود که با هدف حمایت و توسعه گردشگری، بهویژه از طریق فعالیت راهنمایان نوروزی در قالب برنامههای نوروزی فعالیت میکرد. یکی از مهمترین برنامههای این سازمان، برگزاری کلاسهایی توسط دانشجویان رشتههای باستانشناسی، موزهداری و هنر به سرپرستی جعفر مهرکیان بود. این کلاسها با هدف آشنایی کودکان و نوجوانان محلی با آثار باستانی و اهمیت حفاظت از میراث تاریخی منطقه برگزار میشد. برای اطلاعات بیشتر میتوانید به این لینک مراجعه کنید.


انجمن دوستداران يادگارهای فرهنگی
این انجمن در گذشته با تمرکز بر آموزش میراث فرهنگی به نسل جوان، به ویژه از طریق همکاری با مدارس تهران فعالیت می کرده است. هدف اصلی آنها ایجاد علاقه به تاریخ و هنر در کودکان از طریق بازدیدهای هدفمند از موزه ها و تقویت هویت ملی و فرهنگی با معرفی اشیاء تاریخی به زبان ساده و جذاب برای دانش آموزان بوده است.
تورهای آموزشی موزه شامل:بازدیدهای موضوعی (مثلاً “تمدن های باستان” یا “هنر اسلامی”) با همکاری دانشجویان آموزش دیده رشته باستان شناسی و موزه داری به عنوان راهنمای موزه از طرف انجمن.استفاده از روش های تعاملی مانند بازی های تاریخی یا کارگاه های نقاشی اشیاء موزهای.
تولید محتوای آموزشی:تهیه کتابچه های مصور درباره موزه های تهران (موزه ملی ایران، موزه آبگینه، ...)آموزش معلمان برای تدریس مفاهیم میراث فرهنگی در کلاس های درس.